poniedziałek, 10 października 2016

Mutyzm wybiórczy - subiektywny przegląd materiałów dla nauczycieli i nie tylko.

Disclaimer: Post zainspirowany, a wręcz wymuszony przez Czytelniczkę, która napisała do mnie na facebooku prosząc o materiały dot. mutyzmu.

Żebyśmy mieli wspólny pogląd na sprawę, zacznę od definicji - czym jest mutyzm wybiórczy? Najprościej, jest to zaburzenie, w którym danej osobie samoczynnie wciska się wewnętrzny przycisk "mute" (wyciszający) w konkretnych okolicznościach, gdzie oczekuje się od niej komunikacji werbalnej. Może to dotyczyć konkretnej, pojedynczej dziedziny życia, może kilku. Może dotyczyć pewnego grona osób - mniej lub bardziej licznego, może dotyczyć ogółu. Ma trwać > 1 m-c i zaburzać funkcjonowanie danej osoby. Przymiotnik "wybiórczy" stanowi o tym, że są ludzie, którzy daną osobę znają z jej normalnych umiejętności werbalnych, więc nie podciąga się pod to rozpoznanie przypadków opóźnienia rozwoju mowy etc.

Zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób ICD-10 mutyzm wybiórczy (kod F94.1) rozpoznaje się, w przypadku zaistnienia poniższych przesłanek:
1) Kompetencje językowe receptywne i produktywne dziecka mieszczą się w granicach dwóch odchyleń standardowych.
2) Niemożność mówienia dotyczy specyficznych sytuacji, w których od dziecka mówienie jest oczekiwane, pomimo zdolności mówienia w innych sytuacjach.
3) Zaburzenie utrzymuje się > 4 tygodnie.
4) Zaburzenie nie wiąże się z brakiem znajomości języka mówionego wymaganego w sytuacjach społecznych, których dotyczy niemożność mówienia.

Z kolei dedykowana zaburzeniom psychicznym, dość nowa klasyfikacja DSM-V poza powtórzeniem tego, co powyżej dodaje, że mutyzm wybiórczy zalicza się do zaburzeń lękowych, czyli wszystko staje się jasne... również to, dlaczego tak często niemożność mówienia występuje w środowisku szkolnym. Kluczem jest poczucie bezpieczeństwa.

Co zatem możemy znaleźć w sieci jeśli chodzi o wskazówki dotyczące pracy z uczniem z mutyzmem? Na szczęście sporo. Oto moja lista (uwaga: każda pozycja na liście, to link - kliknięcie przeniesie Was do odpowiedniego materiału):

1. Toolkit dla osób pracujących z dzieciakami z mutyzmem z Aberdeenshire. Wszystko - od teorii (definicji, kryteriów etc.) po praktykę (sliding-in, talking map, etapy rozwoju 'pewności' mówienia, modele interwencji, kwestionariusze, nawet ulotki do wydrukowania dla rodziców/ opiekunów)
2. Powyżej zahaczyłam o wątek techniki Sliding-In, ten dokument objaśnia ją szczegółowo.
3. Ulotka nt mutyzmu z jakiejś poradni logopedycznej, wartościowa jest jej końcówka - lista lektur.
4. Skoro o liście lektur mowa - organizacja zrzeszająca rodziców/ opiekunów/ nauczycieli dzieci z mutyzmem opracowała własną listę, znowu: od ulotek po poważne pozycje książkowe.
5. Mutyzm Wybiórczy - przewodnik dla nauczyciela
6. Mutyzm wybiórczy - strategie pracy z uczniem.
7. Wzór listu rodzica do personelu, dot. pracy z dzieckiem z mutyzmem.
8. Mutyzm, dokument typu "jak rozmawiać z nauczycielem, żeby do niego dotarło". Gdy widzę takie dokumenty - że nadal są produkowane, bo nade wszystko są szalenie potrzebne, wstydzę się, że aż psychotechnik na niektórych nauczycielach trzeba używać, żeby zaczęli słuchać i coś sensownego robić.
9. Case study - jak uczyć fonetyki dziecko z mutyzmem wybiórczym.
10. Mutyzm wybiórczy - zalecenia dla nauczycieli
11. Mutyzm w perspektywie osobistej początkującego psychologa
12. Mutyzm wybiórczy - jak planować pracę, interwencje etc.

Póki co tyle, mam nadzieję, że dzięki tej liście jakiemuś dziecku będzie lżej w szkole, a horyzonty choćby jednego nauczyciela skutecznie się poszerzą :)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz