Kompletny przewodnik po sytuacjach, w których masz prawo odwołać się do Trybunału (SENDIST)

Otrzymanie odmownej decyzji od gminy (Local Authority) to moment, w którym lęk o przyszłość dziecka często bierze górę. Jako osoba, która wielokrotnie przechodziła tę drogę z rodzicami, chcę Ci pokazać, że odmowa to nie koniec - to często dopiero początek skutecznej walki o sprawczość.

Oto kompletny przewodnik po sytuacjach, w których masz prawo odwołać się do Trybunału (SENDIST):

1. Odmowa przeprowadzenia diagnostyki potrzeb (Refusal to Assess)
Co to?

Sytuacja, w której gmina uważa, że potrzeby Twojego dziecka nie są wystarczająco duże, by w ogóle uruchomić proces diagnostyki potrzeb edukacyjnych, zdrowotnych i opiekuńczych (Educational, Health and Care Needs Assessment, czyli EHCNA).

Co mówi prawo?

Art. 36 ustęp 8 Children and Families Act 2014 definiuje tzw. próg ustawowy (legal threshold) dla przeprowadzenia diagnostyki potrzeb. Gmina ma prawny obowiązek przeprowadzenia EHCNA, jeśli spełniony jest dwuelementowy test:

• Dziecko ma lub może mieć specjalne potrzeby edukacyjne (SEN).
• W związku z tym może być konieczne zapewnienie wsparcia dziecku na mocy planu EHC.

Jakie masz szanse?

Na poziomie ok. 90% jeśli uzyskano próg ustawowy. Statystyki i moje doświadczenie pokazują, że gmina często zmienia zdanie pod wpływem profesjonalnie przygotowanego uzasadnienia apelacji jeszcze przed samą rozprawą. Ponadto, rozprawy w przypadku Refusal to Assess, są zwykle "na papierze" (tzn. bez osobistego stawiennictwa). Oznacza to, że te przypadki rozpatrywane są w okresie do 6 miesięcy od złożenia apelacji do wyroku. 

2. Odmowa wydania planu EHC (Refusal to Issue)
Co to?
Sytuacja, w której gmina przeprowadziła diagnostykę potrzeb (EHCNA), ale twierdzi, że wsparcie na poziomie szkoły (SEN Support) jest wystarczające i plan nie jest potrzebny.

Co mówi prawo?

Art. 37 ustęp 1 Children and Families Act 2014 określa, kiedy zachodzi konieczność wydania planu. Jeśli potrzeby dziecka wymagają zabezpieczenia prawnego, plan musi zostać wydany. Tu próg ustawowy jest o jeden wyższy niż w przypadku diagnostyki potrzeb: gdy jest konieczne zapewnienie wsparcia dziecku na mocy planu EHC (żadnych 'może'). 

Jakie masz szanse?
Bardzo duże. Posiadam liczne dowody na to, że LA „poddaje się” w takich sprawach, kiedy na stole lądują twarde dowody prawne, zgadzając się na wydanie planu w drodze ugody (Consent Order). Najlepszym uzasadnieniem takiej apelacji jest argumentacja SISO (shit in = shit out), tzn. wykazanie, że EHCNA nie była procesem zgodnym z prawem, gdyż pominęła istotne potrzeby dziecka, a raporty specjalistów podają opcjonalne rekomendacje zamiast jednoznacznych wymagań, więc nie dziwi, że decyzja w tej sprawie również nie była oparta na pełnej wiedzy o dziecku, i - tym samym - jest błędna. Dodatkowo, możesz prosić o rekomendacje dotyczące potrzeb i świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych - warto to zrobić w sytuacji, gdy np. nie wykonano prawidłowej diagnostyki potrzeb zdrowotnych lub/oraz opiekuńczych.

3. Odmowa przeprowadzenia ponownej diagnostyki potrzeb (Refusal to Reassess)

Co to?

Sytuacja, w której Twoje dziecko ma już plan EHC, ale jego potrzeby drastycznie się zmieniły, zawnioskował*ś o ponowną pełną diagnostykę, a gmina odmówiła.

Co mówi prawo?

Art. 44 ustęp 2 Children and Families Act 2014 podaje, że gmina musi przeprowadzić ponowną diagnostykę potrzeb dziecka, gdy otrzyma prośbę o takie działanie od rodziców dziecka, młodej osoby (pow. 18 r.ż.) lub/oraz szkoły, do której dziecko/ młoda osoba uczęszcza.

Jakie masz szanse?

100% na mocy prawa. W praktyce dobrze jest, jeśli jesteś w stanie wykazać, że potrzeby Twojego dziecka istotnie się zmieniły, np.: dziecko skreślono z listy uczniów (lub to mu grozi); dziecko ma zredukowany plan lekcji i nie ma wizji, jak dojść do etapu pełnoczasowej edukacji; pojawiła się nowa istotna diagnoza, która zmienia potrzeby Twojego dziecka w stosunku do tego, co opisano poprzednio; dziecko jest w nowej Key Stage lub/oraz nowej szkole, a psycholog edukacyjny/ logopeda/ OT nie widział go od kilku (>3) lat.

Dodatkowo, możesz prosić o rekomendacje dotyczące potrzeb i świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych - warto to zrobić w sytuacji, gdy np. wcześniej nie wykonano prawidłowej diagnostyki potrzeb zdrowotnych lub/oraz opiekuńczych.

4. Odmowa zmiany treści planu (Refusal to Amend)
Co to?

Sytuacja, do której najczęściej dochodzi na koniec dorocznej aktualizacji planu EHC (Annual Review). Gmina decyduje się utrzymać plan w niezmienionej formie, mimo że Ty uważasz, że jego treść wymaga zmiany.

Co mówi prawo?

Całość szczegółowych zapisów dotyczących zmiany treści planu zawarto w Regulacji 22 SEND Regulations 2014. Generalnie w świetle prawa brak zmiany jest sytuacją wyjątkową (przecież dzieci rosną!), więc Refusal to Amend to dość unikalna kategoria apelacji.

Jakie masz szanse?

100% na jakąś zmianę, ponieważ treść części B i F uzgadnia się w drodze negocjacji (czyli pracy nad tzw. Working Document, WD). W tym procesie - przed datą rozprawy - masz realny wpływ na to, co mówi plan Twojego dziecka (w zakresie zgodnym z dostępnymi dowodami, które również Ty masz prawo przedłożyć).

Dodatkowo, możesz prosić o rekomendacje dotyczące potrzeb i świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych - warto to zrobić w sytuacji, gdy np. wcześniej nie wykonano prawidłowej diagnostyki potrzeb zdrowotnych lub/oraz opiekuńczych.

5. Zamknięcie planu (Ceasing to Maintain)

Co to?

Sytuacja, w której gmina uznaje, że plan EHC nie jest już dziecku potrzebny (np. twierdzi, że cele zostały osiągnięte) i chce go zamknąć. Masz prawo walczyć o to, by wsparcie trwało tak długo, jak jest niezbędne.

Co mówi prawo?

Zgodnie z Art. 45 Children and Families Act 2014, zamknięcie planu jest możliwe tylko wtedy, gdy nie jest on już niezbędny dla edukacji dziecka - osiągnięto cele kształcenia (część E planu), młoda osoba ukończyła 25 lat (i ukończyła uzyskiwanie kwalifikacji, starania w kierunku uzyskania których rozpoczęła przed ukończeniem 25 roku życia), dziecko wyjechało z terenu gminy lub z kraju tudzież podjęło edukację na poziomie 4 lub powyżej (studia wyższe).

Jakie masz szanse?

Spore, zakładając, że dziecko/ młoda osoba pozostaje w jakiejś edukacji na poziomie do 3 włącznie. 

Dodatkowo, możesz prosić o rekomendacje dotyczące potrzeb i świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych - warto to zrobić w sytuacji, gdy np. plan nie odzwierciedla potrzeb zdrowotnych lub/oraz opiekuńczych dziecka.

6. Niezgodności w zakresie treści planu EHC (Części B, F i I)
Co to?
Sytuacja, w której nie zgadzasz się z opisem potrzeb (Część B), zakresem świadczeń (Część F) lub nazwą szkoły (Część I) opisanymi w planie EHC Twojego dziecka.

Co mówi prawo?

W kwestii treści planu, nadrzędny jest Art. 37 ustęp 2 i 3 Children and Families Act 2014. Skuteczny plan musi jednoznacznie wyjaśniać, jakie są potrzeby dziecka i jak należy je zaspokoić. Zapisy Części F nie zależą od budżetu gminy/ dostępności świadczeń w danej placówce, lecz od jednoznacznych zaleceń specjalistów. Na poparcie tego mamy liczne case laws (kazuistykę - wcześniejsze wyroki trybunału wyższej instancji). 

Przy wyborze szkoły obowiązuje Art. 39 Children and Families Act 2014. Nakłada on na gminy obowiązek konsultacji ze szkołami wybranymi przez rodziców i opisuje sytuacje szczególne, w których gmina może odmówić wpisania wybranej przez rodziców szkoły w części I planu EHC dziecka (ale nie konsultacji z nią!).

Jakie masz szanse?

Gigantyczne na uzyskanie tych zmian, o które Ci chodzi, ponieważ treść części B i F uzgadnia się w drodze negocjacji (czyli pracy nad tzw. Working Document, WD). W tym procesie - przed datą rozprawy - masz realny wpływ na to, co mówi plan Twojego dziecka (w zakresie zgodnym z dostępnymi dowodami, które również Ty masz prawo przedłożyć). W kwestii szkoły, apelacja często rozwiązuje problem 'braku miejsc'. 

Dodatkowo, możesz prosić o rekomendacje dotyczące potrzeb i świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych - warto to zrobić w sytuacji, gdy np. plan nie odzwierciedla potrzeb zdrowotnych lub/oraz opiekuńczych dziecka, ponieważ wcześniej nie wykonano prawidłowej diagnostyki tych potrzeb.

💡 UWAGA

Rekomendacje rozszerzone
W każdym z powyższych przypadków (z wyjątkiem punktu 1 - odmowy EHCNA), możesz prosić Trybunał o tzw. rekomendacje rozszerzone. Oznacza to, że sędzia może wydać zalecenia dotyczące:

• Potrzeb i świadczeń zdrowotnych (Health needs/provision).
• Potrzeb i świadczeń opiekuńczych (Social care needs/provision).

Dzięki temu apelacja staje się narzędziem pozwalającym na uzyskanie wsparcia „szytego na miarę” dla Twojego dziecka we wszystkich kluczowych obszarach życia.

Automatyczna odmowa

Pamiętaj, że gmina często odmawia "z automatu". Kiedy widzą na stole twarde, profesjonalne argumenty prawne oparte na ustawie Children and Families Act 2014 - kalkulują ryzyko i często odpuszczają.