Skąd mam wiedzieć, że ten raport specjalisty jest dobrze napisany?

To właściwie poniekąd post "na zamówienie". 

.

Niedawno opublikowałam w mediach społecznościowych karuzelę, w której opisuję, jak pracować z Working Document w ramach apelacji. Jest to etap apelacji wobec treści części B lub/oraz F planu EHC, który wg mojej wiedzy nastręcza rodzicom najwięcej trudności. Pod tym postem, jedna z osób komentujących napisała 

"A jak sprawdzać raporty, bo one są głównie wykorzystywane do pisania planu EHC? Skąd wiedzieć, że np. EP sporządził poprawny raport, że znajduje się w nim wszystko, co powinno się znajdować? Na co zwracać uwagę sprawdzając taki raport od EP czy OT - czy na braki w czymś, czy na formę? Bo tak naprawdę od dobrze sporządzonych raportów wszystko zależy, żeby te dowody, które są w nich zawarte potem umieścić w EHCP".

.

Komentującej jestem bardzo wdzięczna, że się odezwała, bo jej słowa stały się inspiracją dla tego, co stworzyłam poniżej (wniosek dla innych: pytajcie, to też zainspirujecie obszerniejszą odpowiedź). A będzie o tym, jak sprawdzać raporty, na co zwracać uwagę i co zrobić, jeśli raport posiada wady. 

.

Jak weryfikować dokumenty źródłowe? 

.

Plan EHC jest dokładnie tak silny, jak dowody, na których został zbudowany. Obowiązuje tu żelazna zasada procesowa SISO: 💩 in, 💩 out. Jeśli do wydania lub zmiany planu dopuścisz powierzchowny, niekompletny lub pełen uników raport specjalisty (psychologa edukacyjnego, logopedy, terapeuty zajęciowego czy choćby lekarza pediatry/ psychiatry lub psychoterapeuty dzieci i młodzieży), gmina z łatwością stworzy plan, który będzie wyłącznie bezużyteczną laurką.
.
Fakty pokazują, że nawet przy najpiękniejszych i najbardziej precyzyjnych dowodach, urzędnicy i tak potrafią napisać totalnie nieadekwatne plany EHCP. O ile łatwiej jest im to zrobić, gdy raport dostarczony przez specjalistę zawiera liczne słabości, czy wręcz istotne wady?  Dlatego zanim dany raport trafi do gminy i  na jego podstawie powstanie treść Części B (Potrzeby), Części E (Cele) oraz Części F (Oddziaływania) planu EHC Twojego dziecka, musisz przeprowadzić jego audyt.
.
Oto 7-etapowy proces weryfikacji każdego dokumentu klinicznego, który trafia do Twoich rąk.

.

1. Zakres kompetencji i kompletność obszarów

.
Pierwsze pytanie brzmi: czy specjalista opisał pełen obszar, za który odpowiada?

.

• Psycholog edukacyjny (EP): Ma obowiązek spojrzeć na dziecko holistycznie. Jego raport nie może ograniczać się do testów IQ czy sprawności poznawczej, musi obejmować funkcjonowanie emocjonalne, społeczne, komunikacyjne oraz sensoryczne.  
• Logopeda (SaLT): Jego domeną są potrzeby i oddziaływania z zakresu Komunikacji i Interakcji.
• Terapeuta zajęciowy (OT): Odpowiada za potrzeby i oddziaływania z zakresu Sensorycznych i Fizycznych.
• Psychoterapeuta / Psychiatra: Jego polem jest dziedzina potrzeb (i oddziaływań) Społecznych, Emocjonalnych i Psychicznych (SEMH).
• Każdy lekarz (GP, pediatra, dowolny specjalista w tym psychiatra): ma obowiązek i prawo wypowiadać się o stanie zdrowia fizycznego dziecka. 

.

Jeśli w raporcie logopedy brakuje opisu przetwarzania języka w hałasie klasy, a w raporcie OT pominięto nadwrażliwość dotykową, dokument jest niekompletny. Jeśli psycholog edukacyjny koncentruje się tylko na funkcjonowaniu emocjonalnym, społecznym, komunikacyjnym oraz sensorycznym dziecka, a kompletnie pomija jego możliwości poznawcze (np. dlatego, że "nie wydaje się, by dziecko miało niepełnosprawność intelektualną" - częsta wymówka!) jest to gigantyczna niedoróbka!

.

2. Przekraczanie granic własnej specjalizacji

.
Równie groźne jak braki w raporcie jest wychodzenie specjalisty poza swoje uprawnienia zawodowe. Niestety, zdarza się to w praktyce.

• Przykład A: Psycholog edukacyjny, który w raporcie krytykuje jedno podejście terapeutyczne (np. psychoanalizę) na rzecz drugiego (np. CBT), nie działa w oparciu o wiedzę fachową, lecz kieruje się własnymi uprzedzeniami.
• Przykład B: Logopeda wydający kategoryczne opinie na temat trudności sensorycznych dziecka wchodzi na teren terapeuty zajęciowego (OT).
• Przykład C: Terapeuta zajęciowy wypowiadający się o psychoterapii, w kontekście "eee, nie trzeba, zrobimy jakieś ćwiczenia i wystarczy" (sprawa tej treści jest obecnie w trybunale wyższej instancji - gdy się skończy, opowiem Wam o niej ciut więcej!)
• Przykład D: Logopeda wypowiadający się o konieczności wprowadzenia dziecku diety - i nie, nie chodzi o zaburzenia żucia/ połykania; chodziło o słynną dietę 3 x bez...

Jeśli specjalista wypowiada się na tematy spoza swojej dziedziny, podważenie zapisów tego raportu, w tym wniosków specjalisty (choćby pozostałe były naprawdę trafne!) jest dziecinnie proste. Raport ma być klinicznie czysty.

.

3. Trzy pytania fundamentalne

.
Każda profesjonalna opinia musi udzielić precyzyjnych i wyczerpujących odpowiedzi na trzy pytania:

.

• Jakie są dokładnie potrzeby dziecka? (Opis trudności, niepełnosprawności i barier w uczeniu się).
• Do jakich celów edukacyjnych należy dążyć? (Co dziecko ma osiągnąć dzięki wsparciu do końca danego etapu).
• Kto, co, jak, kiedy, jak długo i jak często ma konkretnie robić z tym dzieckiem, aby te cele osiągnąć?

.
Jeśli raport kończy się ogólnym stwierdzeniem, że dziecko „potrzebuje wsparcia w klasie”, a brak w nim informacji, co to za wsparcie, konkretnych godzin, kwalifikacji personelu i częstotliwości tego wsparcia, dokument nie spełnia podstawowych wymogów prawa.

.

4. Mylenie potrzeb, celów i oddziaływań

.
Kategoryzacja pojęć to miejsce, gdzie specjaliści masowo popełniają błędy proceduralne. Pamiętaj: Potrzeba ≠ Cel ≠ Oddziaływanie.

.

• Błąd 1 (Oddziaływanie przemycone jako Potrzeba):

Błędny zapis: "X potrzebuje podpowiedzi oraz diety sensorycznej".

Dlaczego to błąd: Podpowiedzi i dieta sensoryczna to oddziaływania (Część F), a nie potrzeba. Potrzebą jest np. "trudność w utrzymaniu uwagi" czy "trudność w zorganizowaniu pracy własnej".

.

• Błąd 2 (Oddziaływanie przemycone jako Cel):

Błędny zapis: "X będzie uczestniczyć w ścieżce sensorycznej".

Dlaczego to błąd: Udział w ścieżce sensorycznej to oddziaływanie. Celem jest to, co te ćwiczenia mają dziecku dać, np. "uzyskanie stanu gotowości do nauki i samoregulacji emocjonalnej na początku zajęć".
.

• Błąd 3 (Sformułowania warunkowe w opisie oddziaływań):

Błędny zapis: „X will need...” lub „X will require...”.

Dlaczego to błąd: Stwierdzenie, że dziecko "będzie potrzebować" wsparcia nie jest gwarancją jego dostarczenia. 

W opisie oddziaływań musi znaleźć się twardy nakaz: „X will receive...” lub „X will be provided with...”.

.

5. Nielegalna i nieprecyzyjna terminologia 

.
Urzędnicy gminy uwielbiają raporty pisane miękkim językiem sugestii, ponieważ nie nakładają one na nich żadnych obowiązków prawnych ani finansowych. Musisz wyeliminować z raportu każde z poniższych słów-wytrychów (o ile nie dodano do nich innych szczegółów, które stanowią o precyzji zapisu):

• would benefit from (skorzystałby z...)
• access to (dostęp do...)
• should / can / could (powinien / może / mógłby)
• input (wsparcie / wkład)
• as needed / as required (w miarę potrzeb)
• regularly (regularnie)
• opportunities for (możliwość do...)
• small group (mała grupa — bez podania dokładnej liczby dzieci i stosunku dorosłych do uczniów!)

.

Każde oddziaływanie w raporcie musi być opisane wzorem: 

• kto (kwalifikacje) + 
• co robi + 
• jak długo + 
• jak często + 
• w jakich warunkach (np. „1:1 z wykwalifikowanym logopedą przez 30 minut, 2 razy w tygodniu”).

.

6. Opis kontra Analiza kliniczna

.
Dobry raport nie jest pamiętnikiem z obserwacji.
.
Opis to przedstawienie stanu zastanego: co specjalista widział, co usłyszał i jakie testy przeprowadził.
.
Analiza kliniczna to poparta wykształceniem interpretacja: dlaczego tak się dzieje, jakie są neurobiologiczne lub rozwojowe przyczyny tego stanu rzeczy, jakie będą konsekwencje braku interwencji oraz co dokładnie należy wdrożyć, aby zmienić daną sytuację.
.
Jeśli raport jest tylko bezrefleksyjnym opisem zachowania dziecka w danym dniu, zażądaj od specjalisty głębokiej analizy przyczynowo-skutkowej. Serio, specjalistom się płaci za myślenie, nie za nagrywanie i odtwarzanie (do tego wystarczy dyktafon).

.

7. Prawda o Twoim dziecku i głos rodzica

.
Na koniec zadaj sobie kilka prostych, ale najważniejszych pytań: 

• Czy w tym raporcie czytam o MOIM dziecku?
• Czy w dokumencie nie ma przekłamań lub przemilczeń?
• Czy specjalista uwzględnił wszystkie informacje, które przekazałaś mu podczas wywiadu?
• Czy i w jaki sposób odniósł się do Twoich obserwacji dotyczących funkcjonowania dziecka w domu (np. regresu popołudniowego, maskowania czy wybuchów po szkole)?

.

Jeśli specjalista zignorował kluczowe fakty przekazane przez rodziców, raport jest wadliwy.

.

Jak prawnie egzekwować poprawki w raporcie?

.
Jeśli raport zawiera błędy, luki lub nielegalny język, nie czekaj, aż gmina przepisze go do planu EHC. Działaj natychmiast. Skontaktuj się pisemnie ze specjalistą (oraz dołącz gminę do wiadomości, jako CC), żądając naniesienia zmian.
.
Żądanie oczywiście należy uzasadnić. W swojej korespondencji przytocz zidentyfikowane przykłady przekłamań, przemilczeń i innych wad dokumentu, po czym powołaj się na podstawy prawne:
.
Regulation 6(1) of The Special Educational Needs and Disability Regulations 2014: Przepis ten nakłada bezpośredni obowiązek opisania potrzeb, celów i precyzyjnych oddziaływań przez każdego specjalistę wydającego opinię na potrzeby EHCNA (oraz EHCP review).
.
Orzecznictwo Wyższego Trybunału (Upper Tribunal Case Law):

• L v Clarke and Somerset CC [1998] ELR 129: Nakaz bezwzględnej precyzji i specyficzności zapisów (zero domysłów).
• Worcestershire County Council v SE [2020] UKUT 217 (AAC): Zakaz stosowania miękkich sugestii i próśb. Oddziaływania muszą być jasnym nakazem prawnym.
• London Borough of Redbridge v HO (SEN) [2020] UKUT 323 (AAC): Bezwzględny zakaz stosowania nielegalnej, nieprecyzyjnej terminologii (wyrok podaje przykłady takiej terminologii!).

.

Wytyczne organizacji branżowych: Powołuj się na standardy opiniowania wydane przez oficjalne organizacje branżowe:

• BPS (British Psychological Society) - dla psychologów edukacyjnych.
• RCOT (Royal College of Occupational Therapists) - dla terapeutów zajęciowych.
• RCSLT (Royal College of Speech and Language Therapists) - dla logopedów.

.
Masz prawo wymagać, aby dokument, za który gmina płaci z publicznych pieniędzy (lub za który zapłaciłaś prywatnie), spełniał najwyższe standardy prawne i kliniczne.